Pomiń menu  

Portal Regionu Małego Trójmiasta i Kaszub Północnych

Historia

Rumia jest młodym organizmem miejskim, powstałym z połączenia wiosek Rumia i Zagórze oraz ich wybudowań: Lotniska, Białej Rzeki, Janowa, Szmelty, Kazimierza. Lecz jako punkt stałego, nieprzerwanego osadnictwa należy do najstarszych w regionie.
Korzystna lokalizacja oraz obfitość wody i lasów sprawiła, iż teren Rumi ludzie zamieszkiwali od II tys. p. n. e. Osadnictwo o charakterze stałym pojawiło się w miejscu Starej Rumi i Zagórza w V w. p.n.e., zaś na początku n. e. funkcjonowała w rejonie ul. Mickiewicza duża osada przemysłowa, której mieszkańcy zajmowali się wytopem żelaza. Pozostałości osady halę-produkcyjną i piec dymarkę, odkryli w latach 90. XX w. gdańscy archeolodzy.

We wczesnym średniowieczu Zagórza strzegło grodzisko obronne typu wyżynnego. Po uformowaniu się polskiego państwa tutejszy obszar należał do namiestników gdańskich. Ok. 1217 r. książę pomorski Świętopełk II nadał Rumie klasztorowi cystersów w Oliwie; w posiadaniu zakonników wieś znajdowała się aż do 1772 r. Natomiast Zagórze nadal stanowiło własność książąt pomorskich, następnie Krzyżaków i (od 1466 r.) polskich królów pod bezpośrednim zarządem starostów puckich.

Zarówno ziemie państwowe, jak i kościelne, były zarządzane po "gospodarsku", więc nad Zagórską Strugą pojawiły się dochodowe młyny oraz napędzane wodą kuźnie, tartaki, folusze (rodzaj warsztatów sukienniczych). Gospodarczy rozwój przerwały niszczące najazdy szwedzkie z lat 1627, 1655-56, 1709 oraz wielki pomór, w wyniku których zaludnienie zmniejszyło się w ciągu XVII w. o 2/3. Po I rozbiorze Polski Rumia dostała się pod panowanie Prus; państwo pruskie skonfiskowało dobra klasztoru oliwskiego. W 1819 r. władze sprzedały jeden z folwarków (dzisiejsze Janowo) osobie prywatnej, która odłączyła go od wioski, przekształcając w dobra rycerskie johhanisdorf.

Po wybudowaniu linii kolejowej ze Szczecina do Gdańska (1870 r.), Zagórze znalazło się na ważnym szlaku komunikacyjnym, co przyczyniło się do ponownego wzrostu gospodarczego Rumi.I wojna światowa ominęła ziemię kaszubską; po powrocie Pomorza do Polski Rumia znalazła się w starostwie puckim. Na obrzeżach wioski zlokalizowano niewielkie lotnisko wojskowe, które później przekształcono w lotnisko cywilne.

Hipolit RoszczynialskiW 1934 r. w wyniku reformy administracyjnej z Rumi, Zagórza, Kazimierza i Łężyc utworzono gminę wiejską Rumia-Zagórze, której wójtem został Hipolit Roszczynialski. Jednak gmina posiadała charakter półmiejski, jako że obowiązywały w niej plany zagospodarowania i podatki typu miejskiego.


Zniszczone budynki na tle wieży kościoła ewangielickiegoII Wojna Światowa przyniosła ogromne straty. l września 1939 r. ok. godz. 5.50 niemieckie samoloty zbombardowały lotnisko. 9 września nieprzyjacielskie wojska podeszły do Zagórza. Ponieważ okoliczne wioski wchodziły w skład umocnień przedpola obrony Kępy Oksywskiej, do 12 września toczyły się w Rumi krwawe walki. W ich wyniku poległo 147 polskich żołnierzy i 70 cywilnych osób oraz ok. 130-150 żołnierzy niemieckich.
W czasie okupacji w Rumi funkcjonował obóz pracy, zaś mieszkańcy byli represjonowani i wywożeni na roboty przymusowe.

Również w marcu 1945 r. o przełamanie niemieckiej obrony w naszym rejonie toczyły się ciężkie boje w których poległo ok. 7 tyś. żołnierzy obu walczących stron. Wioskę wyzwolono 27 marca. Przez pierwsze powojenne lata odbudowywano Rumię ze zniszczeń lecz z początkiem lat 50. ponownie wszczęto starania o utworzenie miasta.

Widok na dzielnicę Janowo i Gdynię w 1963 roku.W 1954 r. Rumia otrzymała prawa miejskie, jednak z gminy wyłączono typowo wiejskie sołectwa - Łeżyce i Kazimierz. Młode miasto najszybciej rozwijało się w pierwszej dekadzie, gdy udostępniono pod budownictwo mieszkaniowe tereny po zlikwidowanym lotnisku wojskowym. Do 1965 r. liczba mieszkańców Rumi zwiększyła się dwukrotnie. Równie silny wzrost spowodowała na przełomie lat 80/ 90. budowa jedynego osiedla z wielkiej płyty Janowa. W 1990 r. ponownie gospodarzami miasta zostali przedstawiciele lokalnej społeczności. Pierwszym burmistrzem wybrano Tadeusza Wolskiego, a przewodniczącym Rady Miejskiej Ludwika Bacha.



Opinie czytelników:

Temat: mało informacji :(
Napisał: woosca data:2005-03-08 19:51:16

Mało informacji na temat II wojny światowej a Rumii... chyba trochę więcej się tu działo...:P gdybyście mogli urozmaicić ten tekst... dodać szczegółów... byłabym wdzięczna...;)

Temat: Historia nazwy
Napisał: Bartek data:2005-01-17 13:35:40

Czy dalo by sie zamiescic historie nazwy miasta?

Temat: Historia bym tego nie nazwał !!! Nawet niejset to streszczeniem!!!!!!!!!
Napisał: Spider IIIc Gim nr. 4 w Rumi data:2004-11-22 17:39:58

Historia jest uboga i ja sam wiecej z głowy bym napisał.Mnie najbardziej interesóje Historia gotyckiego kosciółka obecenie jego ruin.Mysle że im powinno sie poświęcić najwięcej uwagi.Wracając do Histori miasta rozbudował bym ją .Miasto ma bardzo ciekawa historie warta opisania.Pamietajcie również że internet jest źródłem informacyjnym ,a tak krótka historia raczej malo kogo zadowoli.Takie jest moje zdanie .

Temat: stare fotografie rumi
Napisał: darznik sabina data:2004-11-10 19:33:56

bardzo proszę o więcej starych fotografi

Twój komentarz:





   

Wpisz kod z obrazka do pola poniżej.
Wpisz kod z obrazka:   
Do góryDo góry
autor/źródło: Własne
aktualizacja: 2004-10-30 11:48:15