Herb Rumi
Mimo posiadania praw miejskich od 1954 roku, dopiero w 1972 ogłoszono
konkurs na herb Rumi. Powołana komisja w składzie: prof. dr hab.
Romuald Bukowski (przewodniczący), doc. dr hab. Wacław Odyniec (historyk),
Jerzy Kijak (przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej w Rumi), Aleksander
Musiuk, Stanisław Greszta, nadto reprezentujący Związek Polskich Artystów
Plastyków Włodzimierz Łajming, Piotr Zającki i Zbigniew Zabrocki, oceniała 37
projektów. Nie przyznano I nagrody, jedynie II i III, oraz dwa wyróżnienia.
Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z 27 marca 1972 roku przyjęto jako obowiązujący
wizerunek herbu projekt nagrodzony w konkursie II lokatą.
Wizerunek ten
przedstawiał w czerwonym polu złotą literę „R" pod połową czarnego zębatego
koła, nad fantastycznym błękitno-białym kwiatem na złotej łodydze. Fantastyczny
kwiat zaczerpnięty został z folkloru kaszubskiego,
stanowi on bowiem jeden ze stałych
elementów kaszubskiego haftu, zębate
koło nawiązywało do przemysłowych tradycji
zwłaszcza Zagórza, niegdyś samodzielnej
wsi, obecnie jednej z dzielnic miasta Rumi
(rys. 1).
Wspominając po latach (w 1996
roku) w rozmowie z autorami ów pierwszy
konkurs, prof. dr hab. Wacław Odyniec
podkreślił, iż o przyjęciu takiego wizerunku
zadecydowało przede wszystkim zdanie artystów-
plastyków, opinia protestującego
przeciw temu historyka nie została uwzględniona.
Autorami projektu pierwszego herbu
Rumi byli Józef Poltrywke i Andrzej Szulc,
mieszkańcy Gdyni-Chyloni.
Od 1990 roku narastała w Rumi dyskusja o potrzebie zmiany dotychczasowego herbu. Dyskusję rozpoczął radny Kazimierz Klawiter już na pierwszym posiedzeniu Rady Miejskiej Rumi w 1990 roku, wtórował mu redaktor lokalnej gazety, „Gońca Rumskiego", Roman Michał Rossa, który jako pierwszy odnalazł i skomentował na łamach swej gazety materiały konkursu z 1972 roku. Przeciwko obowiązującemu wizerunkowi herbu wytaczano różnorakie kontrargumenty, twierdzono, iż nie spełniał on podstawowych warunków by można było o nim mówić o nim jako o herbie, że z uwagi na czasy w jakich powstał jedynie pełnił rolę herbu. W listopadzie 1993 roku władze miasta zasięgnęły opinii u naukowców z Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego, prof. dr. hab. Wacława Odyńca i dr. hab. Andrzeja Grotha, a gdy i oni opowiedzieli się za koniecznością zmiany dotychczasowego godła, uchwałą Rady Miejskiej z dnia 24 lutego 1994 roku powołano specjalną komisję do spraw zmiany dotychczasowego wizerunku herbu miasta Rumi. W skład Komisji powołani zostali: prof. dr hab. Wacław Odyniec, prof. dr hab. Błażej Śliwiński oraz dr Jacek Banach z Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego, Aleksander Kóźmin z Polskiego Towarzystwa Genealogiczno-Heraldycznego, członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego i redaktor „Gdańskich Zeszytów Numizmatycznych" oraz przewodniczący Rady Miejskiej Rumi Ludwik Bach. Jednocześnie ogłoszono ponowny konkurs na herb Rumi.
Rozstrzygnięcie konkursu, na który wpłynęło 20 projektów, odbyło się 11
kwietnia 1994 roku, w Instytucie Historii Uniwersytetu Gdańskiego, w gabinecie
B. Śliwińskiego. Za projekt spełniający wszelkie oczekiwania uznano propozycję,
autorstwa mieszkańca Rumi, Ryszarda Hinca, zalecając jedynie poprawienie proporcji
tarczy herbowej (czego jednak do dziś nie uczyniono). Drugie i trzecie miejsce
przypadło projektom Andrzeja Sadłowskiego. 14 kwietnia 1994 roku Rada
Miejska Rumi większością głosów zaaprobowała wniosek komisji konkursowej
i wydała odpowiednią uchwałę w sprawie przyjęcia nowego wizerunku herbowego
godła. Po raz pierwszy wygląd nowego herbu opublikowany został na łamach
„Gońca Rumskiego" z 28 kwietnia 1994 roku.
Zwycięski projekt przedstawiał w czerwonym polu tarczy srebrną krzywaśń w lewo, w kształcie wstęgi bądź litery S, z prawej u głowicy złotą dwuramienną kotwicę w słup na opak, z lewej u podstawy złote koło (rys. 2).
Symbolikę godła rozumieć należy w sposób następujący:
- srebrna krzywaśń nawiązuje do przepływającej przez miasto rzeki Zagórskiej
Strugi, a jednocześnie widzieć w niej trzeba stylizowaną syglę „S", nawiązującą do
imion żyjących na przełomie XII/XIII stulecia namiestnika Pomorza Gdańskiego
Sambora I, jego syna Sobiesława i rycerza Sulisza, w świetle badań historycznych
najstarszych znanych z imion właścicieli Rumi.
- odwrócona kotwica nawiązuje do znaku używanego w XIII wieku przez księcia
gdańskopomorskiego Świętopełka, do którego to znaku od prawie już stu lat odwołuje
się ruch kaszubski.
- koło młyńskie stanowi symbol wszystkich urządzeń technicznych (młynów zbożowych,
kuźnic, tartaków) działających przez wieki w oparciu o wykorzystanie wód
Zagórskiej Strugi.
W 1995 roku pojawił się w Rumi nieoficjalny wzór „uroczystego" herbu
miasta, z trzymaczami w postaci dwu czarnych gryfów na postumencie i z coroną
muralis, odmienną od
wzoru prusko-pomorskiego.
W miejsce trzech
wież z murkiem pojawiły
się bowiem zabudowania
młyna i młyńskie koło
do połowy zanurzone
w młynówce (rys. 3).
Jest sygnał, iż miejscowe
środowisko świadomie
chce nawiązywać do
tradycji historycznej.
Również w rok po przyjęciu oficjalnego wizerunku nowego herbu Rada Miejska ogłosiła konkurs na flagę, powołując komisję w skadzie: Kazimierz Klawiter, Aleksander Kuźmin, artysta rzeźbiarz Eugeniusz Lademan, Józef Lanc, Jan Nowicki, Tadeusz Pepliński. Na konkurs wpłynęły 22 projekty. Rozstrzygnięcie nastąpiło 5 czerwca 1995 roku, a za najlepszy uznano projekt zamieszkałej w Gdyni artysty-plastyka Haliny Wasielke. Wyniki konkursu członkowie komisji przedstawili podczas posiedzenia Zarządu Miasta 7 czerwca, uzyskując całkowite poparcie proponowanych rozstrzygnięć. Oficjalna akceptacja uchwałą Rady Miejskiej nastąpiła 29 czerwca.
Flaga Rumi należy do typu flag z tarczą herbową, nadano jej proporcje
3:5 i w wypadku „wielkiej flagi" wymiary 2000 x 1200 mm. Przedstawia na błękitnym
tle tarczę z wizerunkiem aktualnego herbu (o wysokości
500 mm w wypadku „flagi wielkiej"),
umieszczonego w białej obwódce (o szerokości 30
mm), z której to tarczy obustronnie wyprowadzona
jest poziomo (równolegle do boku dłuższego) biała
wstęga (o szerokości 70 mm). Błękit flagowego płatu
symbolizować ma nieskończoność, sprawiedliwość
i nawiązywać do jednego z zasadniczych kolorów
wzornictwa kaszubskiego, natomiast biała wstęga symbolizuje rzekę Zagórską Strugę.
Opracowano na podstawie wydawnictwa "Herby miast, gmin i powiatów" autorstwa Beaty Możejko i Błażeja Śliwińskiego
